Stoljetnu kulu je gradila Jezerska djevojka iz Bužima: Stari grad u Jezerskom bedem sjećanja na stoljetnu krajišku historiju


Stari grad iz 13. stoljeća Castrum Hiesera u Jezerskom koje se nalazi u općini Bosanska Krupa, u junu 2003. godine proglašen je nacionalnim spomenikom od velike historijske važnosti Bosne i Hercegovine, o čemu je odluku donijela Komisija za očuvanje historijskog naslijeđa.

Prvi spomen grada u historijskim izvorima iz 1278. godine. Tek u XVI vijeku navodi se da se nalazi u Zagrebačkoj županiji, u posjedu plemića Nemčića (zvani Jezerski i Svičovići). Stjepan Nemčić ili Nimčić nametnuo se gospodarom plemenskog grada držeći ga u vlasti još 1563. Padom grada pod tursku vlast, Nemčići se preseliše u Križevačku županiju gdje im i danas žive potomci. Ugledavši se na njih, veliki broj jezerskih porodica se raselio, ali je većina ostala na svojim historijskim posjedima i prihvatila islam.

Kako je napisao Radoslav Lopašić u knjizi «Bihać i Bihaćka krajina», jezerski historijski grad posjeduje unutrašnju okruglu kulu visoku više od dvadeset metara koja je ozidana debelim zidom i vanjsku kamenu ogradu ili bedem visok četiri metra s velikim vratima.

Uz kulu je još sagrađen kameni zid visok sedam metara koji je zatvarao četvrtasti prostor površine 1.200 četvornih metara. Za stoljetnu kulu historija bilježi da ju je gradila Jezerska djevojka iz Bužima, a kameni zid oko grada podigli su Turci za minulih ratova radi strateške važnosti, a koji je služio za odbranu.

Na mjestu gdje postoji mala stara džamija nekad je tu bila župna crkva Sv. Kuzme i Damjana u biskupiji kninskoj. Stari Jezerski grad, kako u svojoj knjizi “Naši gradovi” bilježi Ćiro Truhelka, spominje se po imenu Castrum Hiesera.

Opis starog grada u Jezerskom

Srednjovjekovni grad Jezerski spada u najjednostavnije i najmanje gradove u Pounju. Imao je okruglu isturenu kulu u jugoistočnom uglu obora. Kula je vertikalnih zidova, lijepo oplaćenih izvana i iznutra. Na vanjskoj, isturenoj oplati kule, na visini 1,4 m iznad temelja, nalazi se ukrasna traka. Vanjski promjer kule je 8 m i debljine zidova 1.8 m. Uz kulu je sagrađen mali obor kvadratne osnove, dužine stranica od oko 14 m. Od obora su sačuvana tri fragmenta zida sa puškarnicama. Mnogi elementi imaju sličnosti sa dijelovima unutrašnjeg utvrđenja u srednjovjekovnom gradu Bužimu (istovjetan način gradnje i oblik kule, koncepcija rasporeda spratova u kulama, oblici puškarnica i artiljerijskih otvora).

Jezerski je utvrđen vanjskim bedemom dimenzija 55×30 m koji su podigle Osmanlije. Unutar bedema nalaze se džamija i jedna stara zgrada.

U pisanim dokumentima nije pronađen tačan datum izgradnje ove džamije. Upoređujući ovu džamiju sa sličnim džamijama podignutim u Krajini, te po izgledu i obradi drvenih dijelova enterijera, može se pretpostaviti da ova džamija datira iz 19. vijeka. Objekat džamije je pravougaone osnove razvijene po dužini, vanjskih gabaritnih dimenzija cca 7.80×9.50 m+2×7.80 m (trijem). Zbirna korisna površina objekta je cca 94 m2. Džamija je pokrivena strmim četverovodnim krovom iz čijeg središta izlazi drvena munara. Krovna konstrukcija je drvena, a kao pokrov je primijenjen dvostruko falcovani crijep. Džamije je u dosta lošem stanju i van funkcije je od 1992. godine.

Godine 1687.godine hrvatski krajišnici spalili su grad Jezerski i grad Stinu. U dokumentima je zabilježeno da je dizdar 1730. godine bio Mehmed-aga.

Po službeom popisu u gradu bila su 1833.godine 2 topa, a po austrijskom izvještaju iz 1834. godine, 4 topa. Grad bio je u sastavu Krupske kapetanije. Napušten je 1838.godine.


Informacije preuzete sa:

  • Wikipedia
  • klix.ba

0

Anketa

Da li se osjećate sigurno u vlastitom gradu ?

Loading ... Loading ...