Radi procjene šteta izazvanih blokadom granica prema EU, Vanjskotrgovinska Bosne i Hercegovine anketira privredne subjekte u našoj zemlji i za manje od 24 sata na anketu je odgovorila 61 kompanija.
Prema informacijama iz VTK BiH, ukupni prijavljeni direktni finansijski gubici, u slučaju trajanja blokade duže od tri dana, iznose 16,75 miliona KM.
– U slučaju trajanja blokade do sedam ili više dana, ukupno prijavljeni direktni finansijski gubici, koje su navele kompanije, bili bi 42,87 miliona KM. Na anketu su odgovorile kompanije iz različitih sektora privrede, uključujući tekstilnu i kožarsku industriju, metalnu i elektroindustriju, drvnu industriju i proizvodnju namještaja, prehrambenu industriju, hemijsku industriju, automobilski sektor, logistiku i špediciju, kao i druge izvozno orijentirane djelatnosti. Prikupljeni podaci ukazuju na negativan uticaj blokada na poslovanje privrednih subjekata, a posebno su oštećene kompanije koje su u potpunosti ili dominantno orijentirane na izvoz na tržište Evropske unije, naročito u okviru automobilske, tekstilne, metalne i drvne industrije, gdje kašnjenja u isporukama direktno aktiviraju ugovorne penale i dovode do prekida proizvodnih ciklusa. Značajan broj ispitanika, kao dodatne negativne posljedice za poslovanje, navodi gubitak kupaca, obračun penala zbog nepoštivanja ugovorenih rokova, raskid ili rizik od raskida dugoročnih ugovora, privremeno ili potpuno zaustavljanje proizvodnje, kao i moguća ili već najavljena otpuštanja radnika, u pojedinim slučajevima i do 30 posto zaposlenih – navode iz VTK BIH.
Osim direktnih finansijskih gubitaka, kompanije posebno ističu dugoročne posljedice po reputaciju, stabilnost izvoza i investicionu sigurnost, što ukazuje da je stvarna ekonomska šteta znatno veća od trenutno mjerljivih iznosa.
– Imajući u vidu da značajan broj kompanija nije bio u mogućnosti precizno kvantifikovati štetu ili je naveo isključivo kvalitativne posljedice, te da popunjene ankete konstantno pristižu, može se opravdano zaključiti da je stvarna ukupna ekonomska šteta znatno veća od trenutno mjerljivih iznosa, te da bi obuhvat većeg broja privrednih subjekata dodatno značajno povećao iskazane gubitke – naglašavaju iz VTK BiH.
(dnevni avaz)
